Baz istasyonu verisi konum değildir

HTS kayıtlarında her görüşmenin yanında bir baz istasyonu bilgisi bulunur. Bu bilgi çoğu zaman “telefon şuradaydı” biçiminde okunur. Oysa kaydın söylediği daha dardır: görüşme başladığında telefon, o baz istasyonunun belirli bir sektöründen hizmet almıştır. Telefonun bulunduğu nokta kayıtta yer almaz; yalnızca bulunmuş olabileceği bir alan çıkarılabilir.

Kayıtta tam olarak ne yazar

Bir baz istasyonu genellikle üç sektörden oluşur. Her sektör, belirli bir yöne bakan bir antendir ve bu yön azimut açısıyla ifade edilir. Kayıttaki hücre bilgisi bir istasyonu ve onun bir sektörünü işaret eder; operatörün baz listesiyle eşleştirildiğinde adres, koordinat ve azimut elde edilir.

Alan	Ne gösterir	Ne göstermez
Hücre kimliği	Hizmet veren istasyon ve sektör	Telefonun noktasal konumu
Azimut	Antenin baktığı yön	Telefonun antene uzaklığı
Tarih ve saat	Görüşmenin başladığı an	Görüşme boyunca izlenen yol

Hizmet veren baz en yakın baz olmayabilir

Telefon her zaman en yakındaki istasyona bağlanmaz. Şebeke, sinyal gücüne ve kalitesine, o andaki trafik yüküne ve hücreler arası geçiş kurallarına göre karar verir. Arazi yapısı ve yüksek binalar da tabloyu değiştirir: bir tepenin ardındaki yakın istasyon yerine, görüş hattı açık olan uzak bir istasyon hizmet verebilir.

Bu nedenle sektörlerin kapsama alanları keskin sınırlarla ayrılmaz, birbirinin üzerine biner. Aynı noktada duran bir telefon, gün içinde farklı sektörlerden hizmet alabilir. Hareketsiz bir telefonun kayıtlarında baz değişimi görülmesi tek başına yer değiştirme anlamına gelmez.

Kapsama alanı ne kadar büyüktür

Tek bir sayı vermek mümkün değildir. Yoğun kent merkezlerinde bir sektör birkaç yüz metrelik bir alana hizmet ederken, kırsalda bu mesafe kilometrelerle ölçülür. Anten yüksekliği, eğim açısı, çıkış gücü ve kullanılan frekans bandı da alanı belirler. Gerçekçi bir değerlendirme için istasyonun kayıt tarihindeki teknik parametrelerine ihtiyaç vardır; istasyonlar zamanla taşınır, yön ve güç ayarları değişir.

Doğru soru hangisi

Baz verisiyle yanıtlanabilecek soru “telefon neredeydi” değil, “kayıt, telefonun belirli bir yerde bulunmasıyla bağdaşıyor mu” sorusudur. Veri bir iddiayı dışlayabilir ya da onunla uyumlu olabilir; tek başına doğrulamaz.

• Uyumluluk, kanıt değildir: aynı sektör çok sayıda adresi kapsar.
• Tek kayıt yerine kayıt dizisine bakmak gerekir; ardışık kayıtlar bir hareket örüntüsü verebilir.
• İki numaranın aynı sektörden hizmet alması, kişilerin bir arada olduğunu göstermez.
• Kayıt yokluğu da veri değildir; görüşme yapılmayan sürede telefonun yeri hakkında kayıt oluşmaz.

Sonuç

Baz istasyonu verisi değerli bir veridir, ancak sınırı baştan çizilmelidir. Sağlıklı bir değerlendirme, kaydın yanında baz listesinin o tarihteki hâlini, arazi ve yerleşim yapısını ve varsa diğer delilleri birlikte ele alır ve vardığı sonucu “bağdaşır” ya da “bağdaşmaz” düzeyinde ifade eder.